Bəs Fransa prezidenti bunun əks nəticə verəcəyini deməklə nəyi nəzərdə tutur?

İlk növbədə əks-məhsuldarlıq dedikdə sülh və ya nizamlama prosesi ilə bağlı hansısa məsələni düşünürük. Lakin Azərbaycan məsələ ilə bağlı mövqelərini sərtləşdirmək və ya bu prosesə başlamaq istəməsəydi, ümumiyyətlə fərqli addımlar atardı. Məhz bu anda İlham Əliyevin oktyabrın sonunda Brüsseldə Mişel və Paşinyanla üçtərəfli görüşə razılıq verməsini nəzərdən qaçırmamalıyıq. Bu baxımdan, rəmi Bakının Qərbin danışıqlar platformasını alt-üst etməyə çalışdığını söyləmək yalnız qərəzdən ibarət ola bilər. Azərbaycanın heç bir danışıqlar platformasını məhv etmək arzusu yoxdur, əksinə, İlham Əliyev "dondurulmuş" 3+3 və ya Ərdoğanın iştirakı ilə nəzərdə tutulan 2+2 kimi müxtəlif danışıqlar platformalarından maksimum yararlanmağa çalışır.

Habelə, təbii ki, Fransa kimi bir dövlətin əsas təəssübkeşliyi sülh prosesi ola bilməz. Praktikada əks-məhsuldarlıq bir qədər fərqli bir şey deməkdir. Bu o deməkdir ki, sanksiyalar Azərbaycanı Qərbdən daha da uzaqlaşdıracaq. Çünki Azərbaycana qarşı haqsız sanksiyaların tətbiq edilməsi yalnız bumeranq effekti verə bilər. Hazırda Bakı bu Qərbin maraqlarını müəyyən qədər gözləyən siyasət aparır. Təbii ki, Azərbaycan sonradan bu problemləri Rusiya ilə razılaşmalarla həll etsə də, bu, Rusiyanın təsir dairəsinin getdikcə daralmasına gətirib çıxarır.

Əgər, məsələn, noyabrın 10-nu elan etməklə Rusiya Qarabağın yarısını öz sülhməramlı nəzarətinə götürmüşdüsə, bu gün Rusiya, bəlkə də, yalnız Xankəndi çərçivəsində sülhməramlı iştirakla bağlı mümkün razılaşmadan danışa bilər. Faktiki olaraq elə bir vəziyyət yaranıb ki, Ermənistan Rusiyadan üz döndərərək Qərblə müəyyən razılaşmalar əldə etməyə çalışır.

Nəticə etibarilə, Qafqazda ciddi çağırışların mövcud olduğu bir şəraitdə müəyyən qapalı geosiyasi zəncir formalaşır, hər yeni raund zəncirdən çıxışa deyil, onun dərinləşməsinə doğru gedir. Azərbaycanın iştirakı olmadan dördtərəfli görüşün keçirilməsi və Makronun açıqlamaları da bu mənzərəni əks etdirirdi. Təbii ki, Bakı bu təxribatçı zəncirdən kənarda qalmağı bacarmaqla yanaşı, rəqibin öz kənarında sonsuz fırlanması üçün əlindən gələni edəcək. Hazırkı siyasətin "paradiqması" ilə Ermənistanın qapalı zəncirlə bu dövrandan məğlub olmadan çıxması isə mümkünsüzdür.

Aqil Məmmədov
Ordu.az